ZMIANY W KODEKSIE RODZINNYM I OPIEKUŃCZYM

Odsłony: 4969

Wprowadzone zmiany do Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stanowią wprost, że umieszczanie dziecka w pieczy zastępczej, czyli w rodzinie zastępczej lub placówce opiekuńczo-wychowawczej, wbrew woli rodziców wyłącznie z powodu ubóstwa nie jest dopuszczalne.

Ustawodawca rozbudował art. 1123 nowelizowanej ustawy poprzez wskazanie, że umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej będzie możliwe dopiero po uprzednim zastosowaniu innych środków przewidzianych w Kodeksie, to jest m.in. po zobowiązaniu przez sąd opiekuńczy rodziców oraz małoletniego do określonego postępowania, w szczególności do pracy z asystentem rodziny, czy też po poddaniu wykonywania władzy rodzicielskiej stałesejm mu nadzorowi kuratora sądowego. Zasada ta nie będzie obowiązywała w sytuacji poważnego zagrożenia dobra dziecka, w szczególności jego zdrowia i życia.

matusiewicz sprawozdawca1Wychodząc naprzeciw głosom opinii publicznej w sprawie niedopuszczalności odbierania rodzicom dzieci tylko i wyłącznie z jednej przyczyny — trudnej sytuacji ekonomicznej rodziny, rząd wystąpił z inicjatywą odpowiedniej nowelizacji Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. W czasie pierwszego jego czytania przedstawiciele wszystkich klubów poparli projektowane zmiany. Sprawozdanie Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach o projekcie przedstawił poseł Andrzej Matusiewicz (PiS). Zwrócił uwagę na dodany przez Komisję przepis przejściowy, stanowiący, że w sprawach dotyczących władzy rodzicielskiej, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji, stosuje się przepis art. 1123 w brzmieniu dotychczasowym. 

Występując w debacie w imieniu Klubu PiS poseł A. Matusiewicz zgłosił poprawkę polegającą na skreśleniu przepisu przejściowego. Posłanka Henryka Krzywonos--Strycharska (PO) przyznała, że nowelizacja uniemożliwi umieszczanie dzieci w pieczy zastępczej wbrew woli rodziców z powodu ubóstwa. Poseł Jacek Wilk (K’15) zgłosił poprawkę zawężającą katalog sytuacji, w jakich dopuszczalne będzie zabieranie dzieci rodzicom — tylko gdy zachodzi realne i bezpośrednie zagrożenie życia dziecka. Posłanka Elżbieta Stępień (N) oceniła, że wprowadzenie proponowanych zmian niewiele zmieni w praktyce sądowej, ponieważ problemy materialne rodziny z reguły nie są jedynym czynnikiem decydującym o odseparowaniu dziecka od biologicznych rodziców. Poseł Krystian Jarubas (PSL) zwrócił uwagę m.in. na trudności ze zdefiniowaniem pojęcia „ubóstwo” i uznał za właściwsze posługiwanie się będącymi w użyciu terminami „minimum egzystencji” czy „minimum socjalne”. 

Nawiązując do dyskusji i pytań, podsekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Łukasz Piebiak zapewnił, że realizacja ustawy będzie monitorowana. Wyjaśnił, że z uwagi na konieczność szybkiego jej uchwalenia, by zapobiec choćby jednemu przypadkowi umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej z powodu ubóstwa rodziców, rząd nie zasięgnął opinii Krajowej Rady Sądownictwa. 

Sejm przyjął poprawkę polegającą na skreśleniu przepisu przejściowego i uchwalił ustawę o zmianie ustawy — Kodeks rodzinny i opiekuńczy 409 głosami, przy 2 przeciwnych i 25 wstrzymujących się. Ma ona wejść w życie po 30 dniach od ogłoszenia.