17 października 2018 r. w Archiwum Państwowym w Przemyślu rozpoczęła się międzynarodowa konferencja naukowa pt. "Problem pomocy Żydom w czasie II wojny światowej w świetle źródeł archiwalnych polskich i zagranicznych".
Celem zorganizowanej przez Naczelną Dyrekcję Archiwów Państwowych oraz Archiwum Państwowe w Przemyślu konferencji jest przede wszystkim upowszechnienie wiedzy o zasobach archiwalnych na temat pomocy Żydom, zgromadzonych w Polsce oraz poza jej granicami. Konferencja ma na celu również ukazanie zróżnicowanych postaw społeczeństwa polskiego wobec tragedii Holocaustu, określenie skali zjawiska pomocy niesionej ludności żydowskiej, a także ustalenie liczby osób zaangażowanych w te działania oraz liczby osób, które poniosły śmierć lub poddane były innym represjom za jakiekolwiek formy wsparcia dla Żydów.
Konferencja zainaugurowana w Archiwum Państwowym potrwa trzy dni . W dniu 18 października br. obrady będą kontynuowane w siedzibie Państwowej Wyższej Szkoły Wschodnioeuropejskiej w Przemyślu, zaś zwieńczeniem tego sympozjum będzie wizyta w Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej.
Uroczystego otwarcia konferencji oraz powitania przybyłych gości i prelegentów dokonali gospodarze spotkania: dr Piotr Woźniak Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych oraz Grzegorz Łanocha, pełniący obowiązki dyrektora przemyskiego Archiwum. W spotkaniu udział wzięli: poseł na Sejm RP Andrzej Matusiewicz, Wicewojewoda Podkarpacki Lucyna Podhalicz, a także badacze oraz historycy z Polski i Ukrainy.
Poseł Andrzej Matusiewicz odczytał list Marszałka Sejmu Marka Kuchcińskiego skierowany do organizatorów i uczestników konferencji, a także podzielił się z zebranymi krótką refleksją na temat Żydów zamieszkujących w Przemyślu. Ludność pochodzenia żydowskiego stanowiła nieodłączny element społeczności miasta. Warto podkreślić, że z naszego miasta pochodziło wielu wybitnych przedstawicieli nauki i kultury pochodzenia żydowskiego, którzy wnieśli wielki wkład w rozwój kultury polskiej i europejskiej. Należy choćby wymienić takie postacie jak: Maurycy Axer, Leon Peiper, Rafał Taubenschlag. Parlamentarzysta podkreślił, iż poprzez podejmowanie tego typu inicjatyw szerszemu gronu odbiorców pokazuje się, w jaki sposób społeczność żydowska na przestrzeni wieków współtworzyła dzieje i kulturę polską.
Wykłady wprowadzające na temat „Dziejów społeczności żydowskiej na ziemiach polskich” wygłosili dr Jacek Krochmal z Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie oraz dr hab. Wacław Wierzbieniec z Uniwersytetu Rzeszowskiego.
