Data wydarzenia: 29 stycznia (wtorek) 2013 r.

29 stycznia 2013 r. w Senacie odbyła się konferencja "Świętowanie niedzieli kluczem chrześcijańskiej tożsamości", w której uczestniczył senator RP Andrzej Matusiewicz. Zorganizowana przez Komisję Praw Człowieka, Praworządności i Petycji z inicjatywy senator Doroty Czudowskiej. Otwierając konferencję, wicemarszałek Stanisław Karczewski przypomniał, że nasi pradziadowie i dziadowie świętowali, poświęcając czas wolny od pracy Bogu i rodzinie.

Nam, żyjącym w świecie nieustannej gonitwy, też potrzebny jest czas na refleksję, modlitwę, wypoczynek, spotkanie z rodziną. Takie właśnie jeszcze kilkadziesiąt lat temu były niedziele naszego dzieciństwa. Dzisiaj szczególnie dotkliwy jest brak czasu dla rodziny, najważniejszej wspólnoty i fundamentu życia społecznego, o czym przypominał m.in. list pasterski episkopatu Polski na Niedzielę Świętej Rodziny z 3 października 2012 r.

Wprowadzając do dyskusji, przewodniczący komisji praw człowieka senator Michał Seweryński mówił m.in. o niejednoznacznym wymiarze i różnorakich aspektach zagadnienia, na co także zwraca uwagę Kościół.

Podczas konferencji próbę odpowiedzi na pytanie, dlaczego mamy świętować, podjęli m.in. przedstawiciele Społecznego Ruchu Świętowania Niedzieli, który zainicjował swe działanie w diecezji legnickiej w marcu 2011 r. Skupia przedstawicieli różnych środowisk - zarówno katolików świeckich, jak i duchownych, a także instytucji społeczno-kulturalnych i solidarnościowych stowarzyszeń pracowniczych, zaangażowanych we wprowadzenie w życie społeczno-kulturowe przesłania bł. Jana Pawła II, zawartego w liście apostolskim o świętowaniu niedzieli z 1998 r. Dies Domini. W przedstawionych wystąpieniach - oprócz boskiego wymiaru niedzieli i argumentu wiary w kontekście przykazania: "Pamiętaj, abyś dzień święty święcił" - podkreślano ludzki, formacyjny wymiar święta w życiu człowieka, rodziny i społeczeństwa.

Prof. Łukasz Piekarczyk z Uniwersytetu Warszawskiego omówił, w jaki sposób pracę w niedziele i święta reguluje prawo pracy. Po przedstawieniu aktualnego stanu prawnego zwrócił uwagę na wątpliwości w tym zakresie, a także na kontekst konstytucyjny zagadnienia. Jak podkreślił, prawo musi zapewnić niezbędną równowagę.

O potrzebie harmonii świętowania i pracy w porządku społecznym mówił Bogdan Orłowski, przewodniczący Regionu NSZZ "Solidarność" Zagłębie Miedziowe. Postawione przez niego pytanie dotyczyło "praktycznej" strony niedzielnej pracy. Jeśli małżeństwo - hutnik i kasjerka w hipermarkecie pracuje w niedzielę, kto w tym czasie zajmuje się ich dziećmi? Dziadkowie, Internet, podwórko? Pytał także o konsekwencje tej niedzielnej samotności dzieci.

W dyskusji wyraźnie zarysowały się dwa podejścia do problemu pracy w niedziele i święta: ekonomiczne, które każe brać pod uwagę przede wszystkim konkurencyjność na rynku i osiągany zysk, oraz propracownicze, uwzględniające m.in. duchowe i kulturowe potrzeby osób pracujących i ich rodzin. W tym kontekście m.in. senator Jan Rulewski przypomniał, że konstytucja przesądza, iż Polska jest krajem gospodarki społecznej.

Podsumowując, senator Michał Seweryński stwierdził, że z debaty wyraźnie wyłania się obraz kolizji katolickiego sumienia, opartego na religijnych przesłankach świętowania niedzieli, z zasadą nieograniczonej swobody działalności gospodarczej. Jako członkowie społeczeństwa żyjącego w kręgu kultury chrześcijańskiej jesteśmy rozdarci. Z jednej strony, względy ekonomiczne przemawiają np. za prowadzeniem handlu w niedziele, z drugiej - kategoryczny imperatyw, by dzień święty święcić, powstrzymuje nas od tego. W tej sytuacji należy podjąć próbę odpowiedzi na pytanie, co zrobić, by legislacyjna interwencja państwa przyniosła harmonię.

W konferencji udział wzięli m.in. naukowcy, przedstawiciele Regionu NSZZ "Solidarność" Zagłębie Miedziowe, przedstawiciele duchowieństwa, pracodawców oraz stowarzyszeń katolickich i duszpasterstwa ludzi pracy.